LEHOIA: ANIMALIEN ERREGEA

Haragijaleen ordenako felidoen familiako ugaztun handia da.

80-100cm luze, eta 70cm inguruko isatsa du, ile motots batean bukatuta. Buru handia, mutur zabala eta gorputz gihartsukoa da. Hankak eta atzaparrak ere sendoak eta indartsuak ditu.

Kolorez, hori-gorria izaten da, eta arrak garondoa eta lepoaren gaina estaltzen dion kima ugari bat du.

Lehoiak poligamoak dira eta eme bakoitzak 18tik 26 hilabetera izaten dituzte kumeak. Zoologikoetan daudenean urtean behin dute kumaldia. Haurnaldiak 110 egun irauten ditu eta batetik lau kumera izaten ditu aldi bakoitzean.

Ugaztunen haragia jaten du.

Bizi eremua Saharaz hegoaldeko Afrikako eta Indiako iparraldera mugatua du.

Lehoiak familarretan oinarritutako bizimodua dute.

Mikel Gómez

JIRAFA BATEN DESKRIBAPENA

EZAUGARRIAK

Jirafa ugaztuna da eta lurran bizi diren animalirik handiena da. Altuena da bere hankak eta bere lepoagaitik.
Arrek 5'5 metroko altuera dute eta emeak 5 metrokoak dira.Arrek 1.100 edo 2000kilo pisatzen dute eta emeak 100 kilo gutxiago.
Ilaia kolorekoa da eta loidura oso handiak ditu.
Mihia beltza eta oso luzea du ;belarriak garbitu ahal ditu mihiarekin.
Jirafak bere buruan adarrak ditu.Oso lepo luzea eta bakarrik 7 orno dauzka arrak gehienak bezala.Odolaren ibilbidea egiteko lan asko egin behar du odola burura heltzeko eta ekidin behar du odola hanketan ez pilatzeko.

BIZILEKUA

Bizi izaten da hegoaldeko eskualdetan sabanetan edo Afrikako erdialdean.

ELIKADURA

Jirafen janari gustokoena Acacia da. Afrikako erdialdeko sabanetan dago.Ez dauka arazorik beste janari bat jateko.Belarrak ere jaten ditu.Belarrak jateko eta ura edateko makurtu egin behar du.Jirafak nahiago ditu abarrak eta hostoak aratzekin,bere mihia,eta bere espainak sentigabekoak dituelako.
Ia-ia, egun guztia jaten dago 16 edo 20 ordu eta batzuetan heldu ahal da 65 kilo landare (vegetala) jatera. Jirafa behia bezala hausnartzailea da 4 urdail ditu eta digestio oso luzea du.

OHITURAK

Jirafa bizi izaten da 15 edo 20 ihekiko taldeetan gutxi gorabehera.Ia-ia, guztiak gazteak,eta zahartzen direnean bakartasuna bilatzen du. Jirafa animalia erabetia da, nahiago izaten du ihes egin aurrez aurre egin baino lehen lehoiekin edo beste animal batekin.Inguratuak edo bere kumeak defendatzen ari baditu, jirafak ostikadak ematen ditu bere tamainarengatik hilkorrak edo oso kaltegarriak izan ahal dira bere etsaiarako. Jirafak ihes egiten badu, oso azkarrak da 60km-orduko abiadura hartu ahal du.
Lo egiteko lurrean botatzen da,oso gutxi egiten du lo 20 minutu da gehien lo egiten duena.

ESTALKETA ETA ERNALDI

Arrak hasten dira ernalazi 8 urtekin eta emeak 5 urtekin.Sexu-harremanak harrigariak dira. Jirafak igutzen du lepoa jolasean, bitartean, arraren zakila zentimetro gutxi ditu eta segundu gutxi barru, zakilak metro bat baino gehiago neurtzen du.
Jirafa 14 edo 15 hilabete egoten da haurdun, kume bat baino ez du eukitzen.

KUMEAK

Kumeek jaiotzean 50 kilo inguru pisatzen dute eta 1'80 metro neurtzen dute.
Kumeak, gizarteagoak dira nagusiak baino, baina beldur dira arpilatzaileengan.Kumeak txikiagoak dira eta lehoiak,hienak,etb...joaten dira jatera.
Elikatzen dira amaren esnearekin 16 hilabete bete arte. Ama bere kumeengandik oso urbil dago zaintzeko, baina handitzen direnean amak aldentzen doaz.
%25 eta % 50ren artean bestereik ez dira heltzen nagusiak izatera. Heltzen direnen artean 20 edo 25 urte bizi izan ahal dira.

Laura González

HARTZ POLARRA


AURKESPENA:

Ugastun aragijaleen familiakoa da.


DESKRIBAPENA:

Beste animalia gehiago baino luzeagoak dira baino hartz polarra luze xamarra da, hankak oso garatuak ditu,distantzia haundiak ibiltzeko modukoak. Beraien belarriak etabuztana txikiagoak dira, beroa mantentzeko. Beraien ilajea ez da txuria baizik era transluzidoa, beraien ileak hutsik daude, hau da, barruan airea daukatela. Beraien ileen azpian azala daukate,honakoa beltza da, eguzkiaren izpi gehiago erakartzeko eta beroa mantentzeko. Batzuetan hartzak horiak eta marroizka hargiak ikusi edo izan daitezke.Hartz harrak 400kg eta 300k-koak dira gehienetan, baino alegatu daitezkeen pisua 1.000kg-etara eta emeek 200kg eta 300kg artekoak dira.


ELIKADURA:

Hartzak aragijaleak dira, baino bejetal batzuk ere jan ahal dituzte udan, tundra dagoenean.


UGALKETA:

Hartz polarren ugalketa garaia, Apirilean eta Maiatzean izaten da, baino obuluak garatzen direnean gutxi -gorabera Irailean izaten da. Denbora honetan emea koipe asko jaten ditu. Emeak ez du ibernatzen,
kumeak izaten dutelako. Neguan, izotzetan egindako zulo batean egoten dira. Jasotako koipe guztiarekin bizitzen dira, kumeak esne amatiarraz elikatzen dira eta hauek (emeek) pisu asko galtzen dute eta udan berreskuratu beharko dute.

BIZITOKIA:

Iparpoloan bizi izaten dira.


Ane Castaños

Tigre Zuria

Izen zientifikoa:

Pan troglodytes izeneko ugaztun haragijalea da.

Ezaugarri fisikoak:

Mutur luzea du isats luze bat eta belarri zorrotz tenteak ditu..Luzera, burua kontuan hartzen, 3m.koa da eta 315kg.tara ailegatu daiteke..
Begiak kolore ezberdinez euki izaten dituzte, baina normalean urdin koloretakoak dira.
Denok ezagutzen dugun “tigre normalaren” zati horiak oraingo honetan zuriak dira.


Elikadura:

Elikatzen dira beste animalien haragiaz zeren eta duten pisu handiagatik ezin dira zuhaitzetara igo. Adibidez: txerriz ,behiez …etb

Ugalketa:

Amek 100 egunetik 110 egunetara behar dute kumeak izateko ,gehienez 4 kume aldi berean izan ahal dituzte ,inoiz 5.Kumeak adindun bihurtzen dira 3 edo 4 urte betetzean.

Andoni Valle